Dijital Pazarlama Metrikleri Sözlüğü: CPC, CPM, CPA, ROAS ve Diğerleri

CPC, CPM, CPA, ROAS, ROI, CTR, CR... Aynı raporda yan yana duran bu kısaltmaların yarısı maliyeti, yarısı getiriyi ölçer ve ikisi karıştırıldığında kârlı görünen bir kampanya aslında para kaybettiriyor olabilir. Bu sayfa dijital pazarlamanın 18 temel metriğini tek yerde topluyor: her biri için tanım, formül ve örnek hesap. Ayrıntısını istediğin metriğin kendi yazısına oradan geçebilirsin.

Bu sözlüğü nasıl kullanacaksın

Metrikleri alfabetik dizmedim. Ölçtükleri şeye göre grupladım, çünkü bir metriği yanlış kullanmanın en yaygın sebebi tanımı bilmemek değil — yanlış soruya cevap verdiğini fark etmemek.

Dört grup var ve her biri farklı bir soruya cevap veriyor:

Maliyet metrikleri

CPC — Cost Per Click (Tıklama Başına Maliyet)

Reklamına yapılan her tıklama için ödediğin tutar. Formül: toplam harcama ÷ tıklama sayısı.

10.000 TL harcayıp 2.500 tıklama aldıysan CPC'in 4 TL'dir. Google Ads ve Meta reklamlarının varsayılan faturalama modeli budur. Ayrıntı: CPC nedir, Google ve Meta reklamlarında nasıl hesaplanır.

CPM — Cost Per Mille (Bin Gösterim Başına Maliyet)

Reklamının bin kez gösterilmesi için ödediğin tutar. Formül: (toplam harcama ÷ gösterim sayısı) × 1000.

5.000 TL harcayıp 500.000 gösterim aldıysan CPM'in 10 TL'dir. Tıklama değil görünürlük satın aldığın için marka bilinirliği kampanyalarında tercih edilir. Ayrıntı: CPM nedir ve nasıl kullanılır.

CPV — Cost Per View (İzlenme Başına Maliyet)

Video reklamının bir kez izlenmesi için ödediğin tutar. Neyin "izlenme" sayıldığı platforma göre değişir — YouTube'da genellikle 30 saniye ya da videonun tamamı.

Bu ayrım önemli: izlenme eşiğini bilmeden CPV karşılaştırması yapmak anlamsızdır. Ayrıntı: CPV nedir ve nasıl kullanılır.

Dönüşüm maliyeti

CPA — Cost Per Action (Eylem Başına Maliyet)

Tanımladığın bir eylemin — satış, kayıt, form doldurma — sana kaça mal olduğu. Formül: toplam harcama ÷ dönüşüm sayısı.

20.000 TL harcayıp 80 satış aldıysan CPA'in 250 TL'dir. Reklam bütçesi kararlarının çoğu bu sayının etrafında döner. Ayrıntı: CPA nedir, nasıl düşürülür.

CPL — Cost Per Lead (Potansiyel Müşteri Başına Maliyet)

Bir potansiyel müşterinin iletişim bilgisini almanın maliyeti. CPA'nın özel bir hali: buradaki "eylem" satış değil, kayıt.

CPL'nin tuzağı şu: düşük CPL her zaman iyi haber değil. Ucuz toplanan liste satın almıyorsa maliyeti gerçekte daha yüksektir. Bu yüzden CPL her zaman dönüşüm oranıyla birlikte okunur. Ayrıntı: CPL nedir ve nasıl kullanılır.

Oran metrikleri

CTR — Click-Through Rate (Tıklama Oranı)

Reklamını ya da arama sonucundaki bağlantını görenlerin yüzde kaçının tıkladığı. Formül: (tıklama ÷ gösterim) × 100.

Reklamda CTR doğrudan maliyeti etkiler — Google'ın kalite puanı hesabına girer, yüksek CTR tıklama maliyetini düşürür. Organik tarafta ise başlık ve meta açıklamanın ne kadar iş yaptığını gösterir. Ayrıntı: CTR nedir ve neden önemlidir.

CR — Conversion Rate (Dönüşüm Oranı)

Siteye gelenlerin yüzde kaçının istediğin eylemi yaptığı. Formül: (dönüşüm ÷ ziyaretçi) × 100.

Türkiye e-ticaretinde %1-3 bandı yaygındır ama tek başına bu sayıya bakmak yanıltır: trafiğin niteliği değiştiğinde oran da değişir. Ayrıntı: dönüşüm oranı nasıl hesaplanır ve nasıl artırılır.

Getiri metrikleri

ROAS — Return on Advertising Spend (Reklam Harcaması Getirisi)

Harcadığın her 1 TL reklam bütçesinin getirdiği ciro. Formül: reklamdan gelen ciro ÷ reklam harcaması.

10.000 TL harcayıp 40.000 TL ciro yaptıysan ROAS'ın 4'tür. Dikkat: ROAS ciroyu ölçer, kârı değil. Ürün maliyetin ciro içindeki payı %75 ise ROAS 4 kâr bile getirmiyor olabilir. Ayrıntı: ROAS nedir ve nasıl hesaplanır.

ROI — Return on Investment (Yatırım Getirisi)

Yatırımın net kârının, yatırıma oranı. Formül: ((gelir − toplam maliyet) ÷ toplam maliyet) × 100.

ROAS'tan farkı burada: ROI, reklam dışındaki tüm maliyetleri de hesaba katar — ürün maliyeti, kargo, işlem komisyonu, iş gücü. Ayrıntı: ROI nedir ve nasıl hesaplanır.

CLV — Customer Lifetime Value (Müşteri Yaşam Boyu Değeri)

Bir müşterinin seninle çalıştığı süre boyunca bıraktığı toplam kâr.

CLV, tek satışa bakarak zarar gibi görünen bir kampanyanın aslında kârlı olduğunu gösterebilir: 250 TL'ye kazandığın müşteri iki yılda 1.800 TL bırakıyorsa o CPA pahalı değildir. Ayrıntı: CLV nasıl hesaplanır.

Yönetim ve strateji

KPI — Key Performance Indicator (Anahtar Performans Göstergesi)

Hedefine ulaşıp ulaşmadığını gösteren, önceden seçilmiş ölçüt. Her metrik KPI değildir; KPI, karar değiştiren metriktir. Ayrıntı: KPI nedir, nasıl belirlenir.

CTA — Call to Action (Eylem Çağrısı)

Ziyaretçiden ne yapmasını istediğini söyleyen metin ya da buton. Metrik değil, ama CTR ve CR'yi doğrudan belirlediği için bu listede. Ayrıntı: etkili CTA nasıl yazılır.

A/B Testi

İki versiyonu aynı anda, aynı kitleye göstererek hangisinin daha iyi çalıştığını ölçme yöntemi. Yeterli örneklem ve süre olmadan yapılan A/B testi, rastlantıyı sonuç sanmaya yol açar. Ayrıntı: A/B testi nasıl kurulur.

Kanal ve iş modeli terimleri

PPC — Pay Per Click (Tıklama Başına Ödeme)

Reklam verenin yalnızca tıklama başına ödediği reklam modeli. CPC bu modeldeki birim maliyettir; PPC ise modelin kendisi. Ayrıntı: PPC nasıl çalışır. Kampanyayı API üzerinden yönetmeyi düşünüyorsan, Google Ads erişiminin 2026'da değiştiğini bil: developer token kaldırıldı.

SEM — Search Engine Marketing (Arama Motoru Pazarlaması)

Arama motorlarında görünürlük kazanmak için yapılan çalışmaların tamamı. Pratikte çoğunlukla ücretli arama reklamları anlamında kullanılır. Ayrıntı: SEM nedir, SEO'dan farkı ne.

SEO — Search Engine Optimization (Arama Motoru Optimizasyonu)

Arama sonuçlarında ücret ödemeden görünmek için yapılan teknik ve içerik çalışması. SEM tıklama başına ödenirken SEO'da maliyet emek ve zamandır. Ayrıntı: SEO nedir, nasıl yapılır — e-ticaret tarafında somut uygulama için teknik SEO sızıntılarını onarma rehberi.

B2B ve B2C

B2B, işletmeler arası ticaret: uzun satış döngüsü, birden fazla karar verici, ilişki ağırlıklı. B2C, doğrudan tüketiciye satış: kısa döngü, tek karar verici, duygu ağırlıklı. Aynı metrikler her ikisinde de kullanılır ama kabul edilebilir aralıklar taban tabana zıttır — B2B'de 5.000 TL'lik CPA normalken B2C'de felakettir.

Ayrıntı: B2B iş modeli · B2C iş modeli.

En çok karıştırılan üç çift

Danışmanlık yaptığım hesaplarda yanlış karar üreten üç karışıklık var. Üçü de tanım hatası değil, kapsam hatası.

Terimlerin tamamının kısa tanımını tek sayfada görmek istersen Pazarlamanın Temelleri 101 yazısı hepsini sırayla ele alıyor. Ölçümü hangi araçla yapacağın konusunda ise web analitik araçları karşılaştırması ve Google Tag Manager kurulumu işini görür.

Sık sorulan sorular